İstanbul’daki Tarihi Camiler-İstanbul Camileri-Görülmesi Gereken İstanbul’un 20 Güzel Tarihi Camisi

İstanbul’daki tarihi camiler, şehrin tarihi güzelliğini yansıtan en önemli eserlerden. Fatih Sultan Mehmet‘in Osmanlı Sultan ve aileleri tarafından, kendi bütçelerinden selatin camileri yaptırma geleneğini başlatması, Mimar Sinan‘ın Osmanlı’nın zengin olduğu dönemde İstanbul’u bir İslam şehri olarak inşa etmesi İstanbul’da birbirinde güzel camilerin yapılmasını sağlamış.

İstanbul’un tarihi camileri ayrıca Osmanlı’nın mimarisindeki değişimi ve yönetimde etkili olan kişileri de gözler önüne sermekte. İstanbul’un fethinden sonra birbirinden görkemli klasik dönem eserleri yapılırken, 17. yüzyıldan sonra sonra Fransız, İtalyan Saraylarında kullanılan barok mimari beğenisinin uyarlandığı yapılar ortaya çıkmış.

Bir dönem padişah annesi valide sultanların yönetimde ne kadar etkili oldukları da yaptırdıkları büyük camiler sayesinde anlaşılmakta.

Şimdi İstanbul’un tarihi camileri arasında görülmesi gereken 20 güzel camiye göz atalım.

1-Sultanahmet Camii

Sultan Ahmet Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

İstanbul’daki tarihi camiler arasında en çok ziyaret edilen yapı Sultanahmet Camii‘dir.  Sultan I. Ahmet tarafından yaptırılan ve 1617 yılında ibadete açılan yapının mimari Sedefkar Mehmet Ağa. Osmanlı döneminde ilk 6 minareli yapılan cami olma özelliğine sahip yapının iç süslemelerinde toplamda 21043 adet çini kullanılmış. Mavi ve beyaz rengin ağırlıkta olduğu çiniler nedeniyle cami, kendisini ziyaret eden yabancılar tarafından zamanla İngilizce’de “Mavi Cami” anlamına gelen “Blue Mosque” olarak adlandırılmış.

Sultanahmet Camii’ni diğer camilerden ayıran bir diğer özellikte Padişahların namaz kıldıkları hünkar mahfili bölümüne geçişi sağlayan hünkar kasrının ilk olarak bu yapıda inşa edilmesi. Camiyi yaptıran Sultan I. Ahmet’in türbesi caminin dış avlusunun kuzeydoğu köşesinde bulunmakta.

Tarihi Yarımada’da adını verdiği Sultanahmet Meydanı’nda bulunan yapıyla ilgili daha geniş bilgi ve fotoğrafı Sultanahmet Camii yazımda bulabilirsiniz.

2-Süleymaniye Camii

Süleymaniye Camii Hakkında Bilgi

Süleymaniye Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

İstanbul’daki tarihi camiler arasında en çok ziyaret edilen yapılardan bir diğeri de Mimar Sinan‘ın İstanbul’daki başyapıtı olan Süleymaniye Camii‘dir. Osmanlı’nın zirvede olduğu bir dönemde Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan cami 1557 yılında ibadete açılmış.

53 metre yüksekliğinde ve 26.5 metre çapında olan Süleymaniye Camii kubbesi, İstanbul’da bulunan tarihi camiler arasında en büyük kubbe. Büyük Süleymaniye Külliyesi topluluğu içinde Kanuni Sultan Süleyman, Hürrem Sultan ve Mimar Sinan’ın türbeleri yer almakta.

Tarihi Yarımada’da bulunan ve dış avlusundan Haliç ve Boğaziçi’nin güzel manzarasını da izleyebileceğiniz yapıyla ile ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Süleymaniye Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

3-Fatih Camii

Fatih Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Fatih Sultan Mehmet tarafından Mimar Atik Sinan’a yaptırılan ve 1470 yılında ibadete açılan Fatih Camii‘nin ilk hali maalesef günümüze ulaşamamış. 1766 yılında yaşanan depremde kullanılamaz hale gelen yapı,  Sultan III. Mustafa tarafından 1767 yılında ilk halinden tamamen farklı bir şekilde Mimar Mehmed Tahir Ağa‘ya yeniden yaptırılmış.

İstanbul’a yapılan en büyük külliye olma özelliğine sahip Fatih Külliyesi içerisinde cami ile birlikte, 16 medrese, darüşşifa (hastane), tabhane (misafirhane), imarethane, kütüphane ve türbeler bulunmakta. Fatih Sultan Mehmet’in türbesi de külliye yapıları arasında yer alıyor.

Tarihi Yarımada’nın yedi tepesinden birinde bulunan yapıyla ilgili daha geniş bilgi ve fotoğrafı Fatih Camii yazımda bulabilirsiniz.

4-Eyüp Sultan Camii

Eyüp Sultan Camii Hakkında Bilgi

Eyüp Sultan Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Fatih Sultan Mehmet tarafından 1458 yılında yaptırılan Eyüp Sultan Camii‘nin ilk hali 1766 yılında gerçekleşen depremde yıkılması nedeniyle günümüze ulaşamamış. Tamamen yıkılan yapının yerine 1800 yılında Sultan III. Selim tarafından yeni bir cami yapılmış. Bu dönemde camilerde barok uygulamalar yapıldığından, özellikle mermer süslemelerde bu mimari uygulamalar görülmekte.

Eyüp Sultan Camii‘nin en önemli yanı avlusunda Hz. Peygamber‘i evinde misafir eden ve Eyüp Sultan olarak tanıdığımız Halid b.Zeyd (Ebu Eyyub el-Ensari)’in türbesinin bulundurması.

Haliç’in kıyısında ismini verdiği Eyüp Sultan ilçesinde bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Eyüp Sultan Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

5-Ortaköy Camii (Büyük Mecidiye Camii)

Ortaköy Camii Mimarı

Ortaköy Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

İstanbul Boğaziçi‘nin en nadide yerinde, zarif mimarisiyle güzel bir eser olan Ortaköy Camii, Sultan Abdülmecit tarafından şehrin anıtsal dokusunun Boğaziçi’ne doğru açılımını devam ettirmek için yaptırtığı yapılardan. 1854 yılında ibadete açılan caminin mimarı Nikoğos Balyan‘dır.

Günümüzde İstanbul’un simgelerinden biri olan yapı, boğaz ve köprü ile birlikte İstanbul hatırası fotoğraf çektirmek isteyenler için kartpostallık bir manzaraya sahip.

Beşiktaş’ın Ortaköy semtinde bulunan yapıyla ilgili daha geniş bilgi ve fotoğrafı Ortaköy Camii yazımda bulabilirsiniz.

6-Şehzade Camii

Şehzade Camii Nerede

Şehzade Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Şehzade Camii’ni Kanuni Sultan Süleyman 22 yaşında vefat eden oğlu Şehzade Mehmet için Mimar Sinan‘a yaptırmış. Mimar Sinan‘ın mimarbaşı olduktan sonra sanatının gelişimini gösteren basamakların başında bulunan yapı, 1548 yılında ibadete açılmış.

Şehzade Külliyesi yapıları içinde cami ile birlikte medrese, kervansaray, imarethane, sıbyan mektebi ve türbeler yer alıyor. Şehzade Mehmet’in türbesi külliye yapıları arasında bulunmakta.

Beyazıt’tan Edirnekapı’ya uzanan cadde üzerinde Saraçhane mevkinde bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Şehzade Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

7-Eminönü Yeni Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Eminönü Yeni Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Eminönü’nde bulunan Yeni Camii boğaz kıyısındaki sultan camilerinin en görkemlisi ve İstanbul siluetinin temel simgelerinden birisidir. Osmanlı sultan aileleri tarafından yaptırılan büyük camilerin son örneği olan yapı, ayrıca en uzun sürede yapımı tamamlanan cami olma özelliğine sahip.

Valide Sultan Camii olarak da bilinen caminin yapımına 1597 yılında III. Mehmet’in annesi Safiye Sultan tarafından başlanmış, çeşitli nedenler sonrası yapının tamamlanması IV. Mehmet’in annesi Hatice Turhan Sultan sayesinde 1663 yılında gerçekleşmiş.

Caminin boğaz tarafında bulunan hünkar kasrı, 17. yüzyılda yapılan Osmanlı kasırlarının en görkemlisi. Valide Sultan ve Padişah’ın cami içindeki hünkar mahfiline geçişini sağlayan yapı 3 katlı olarak düzenlenmiş.

Eminönü meydanında bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa ulaşmak için Yeni Camii yazıma bakabilirsiniz.

8-Üsküdar Mihrimah Sultan Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Üsküdar Mihrimah Sultan Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan tarafından Mimar Sinan‘a yaptırılan camilerden birincisi olan Üsküdar Mihrimah Sultan Camii, 1548 yılında ibadete açılmış. Eserlerini bina ettirenlerin kişiliklerine uygun olarak yapan Mimar Sinan, Üsküdar Mihrimah Sultan Camii’ni de bir Padişah kızına yakışır zarafet ve sadelik içinde yapmış.

Mihrimah Sultan Külliyesi içerisinde cami ile birlikte medrese, sıbyan mektebi, tabhane, han ve imarethane bulundurmakta ise de medrese ve sıbyan mektebi haricindeki yapılar günümüze ulaşamamış.

Üsküdar İskelesi karşısında bulunan yapıyla ilgili detaylı bilgi ve fotoğrafa Mihrimah Sultan Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

9-Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan tarafından Mimar Sinan‘a yaptırılan camilerden ikincisi olan Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii, 1565 yılında ibadete açılmış. Mimar Sinan’ın tek büyük kubbe özelliğini kullandığı yapıda, büyük kubbeyi taşıyan kasnakların etrafına yapılan pencereler sayesinde caminin içi oldukça aydınlanmakta.

Edirnekapı Mihrimah Sultan Külliyesi içerisinde cami ile birlikte çifte hamam, medrese ve Güzelce Ahmet Paşa Türbesini bulundurmakta.

Tarihi Yarımada’nın en yüksek tepesinde, Edirnekapı surlarının yanında bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafı Mihrimah Sultan Camii yazımda bulabilirsiniz.

10-Rüstem Paşa Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Rüstem Paşa Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Eminönü Tahtakale’de dükkanların arasında kalan Rüstem Paşa Camii dışarıdan sade bir görünüm sergilemesine rağmen içine girildiğinde ziyaretçilerine adeta bir çini müzesi havası yaşatmakta. Cami içindeki çini süslemelerde 66 farklı lale ve 45 farklı karanfil motifi bulunuyor.

Bu güzel yapıyı bina ettiren ise Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah Sultan’ın eşi Sadrazam Rüstem Paşa‘dır. 1561 yılında ibadete açılan yapı, Osmanlı döneminde yapılan iş hanı ve cami birleşiminin bir örneği.

Eminönü Meydanı’nda bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa ulaşmak için Rüstem Paşa Camii yazıma bakabilirsiniz.

11-Nuruosmaniye Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Nuruosmaniye Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

İstanbul’daki tarihi camiler arasında Nuruosmaniye Camii Osmanlı mimarisinde klasik dönemden barok döneme geçişin sembolü. 18. yüzyılda Fransız, İtalyan Saraylarında kullanılan Barok mimari beğenisinin Osmanlı mimarisine uyarlanması ilk olarak bu yapıda gerçekleşmiş.

Mimarı Rum Simon Kalfa olan caminin yapımına Sultan I. Mahmud’un emriyle 1749 yılında başlanmış. 1754 yılında vefat eden I. Mahmud’un yerine caminin açılışını kardeşinin yerine tahta geçen III. Osman 1755 yılında gerçekleştirmiş.

Caminin isminin Nur-u Osmani (Nuruosmaniye-Osmanlı’nın Nuru) olmasının nedeninin III. Osman’ın kendi adını koymasından ve cami içinin oldukça fazla ışık almasından kaynaklandığı belirtilmekte.

Tarihi Yarımada’da Çemberlitaş ile Kapalıçarşı arasında bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Nuruosmaniye Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

12-Yavuz Sultan Selim Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Yavuz Sultan Selim Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Sultan Selim‘in vefatından sonra Kanuni Sultan Süleyman tarafından yaptırılan Yavuz Sultan Selim Camii, 1522 yılında ibadete açılmış. Haliç‘e yakın en yüksek tepede bulunan yapının mimarı olarak Acem Ali‘nin ismi geçmekte.

Yavuz Sultan Selim’in türbesinin de bulunduğu külliye topluluğu içinde, ayrıca türbe ziyaretçileri Sultan Selim’in kaftanı da görebilmekte.

Fatih ilçesi, Balat Mahallesinde bulunan ve güzel bir Haliç manzarasına sahip olan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafı Yavuz Sultan Selim Camii yazımda bulabilirsiniz.

13-Beyazıt Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Beyazıt Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Sultan II. Beyazıt tarafından yaptırılan Beyazıt Camii 1505 tarihinde ibadete açılmış. İstanbul’daki tarihi camiler arasında ilk halini korumayı başaran en eski selatin cami olarak kabul edilmekte.

Dağınık bir şekilde yapılan Beyazıt Külliyesi içerisinde cami ile birlikte medrese, kervansaray, hamam ve sıbyan mektebini bulundurmakta. Yapının mimarının Ya‘kub Şâh b. Sultan Şâh  olduğu belirtilmekte. Camiyi yaptıran Sultan II. Beyazıt’ın türbesi yapının ön tarafında bulunuyor.

Tarihi Yarımada’nın orta yerinde, ismini verdiği meydanda bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgiye Beyazıt Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

14-Şemsi Paşa (Kuşkonmaz) Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Şemsi Paşa Camii ya da halk arasında bilinen adıyla Kuşkonmaz Camii, Sultan II. Selim ve III. Murad’a vezirlik yapmış olan Şemsi Ahmed Paşa tarafından 1580 yılında Mimar Sinan’a yaptırılmış. Şemsi Paşa Camii Mimar Sinan’ın İstanbul’da yaptığı en küçük külliyedir.

Yapının en dikkat çekici yanı minaresine veya kubbesine kuşların konmamasıdır. Bu nedenledir ki halk arasında Kuşkonmaz Camii olarak bilinir. Bunun nedeni ise yapının boğazın hemen kıyısında, kuzey ve batı rüzgarlarının buluştuğu bir noktada bulunması ve bunun sonucu olarak rüzgara son derece açık olması.

Üsküdar sahili kıyısında bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafı Şemsi Paşa Camii yazımda bulabilirsiniz.

15-Yıldız Hamidiye Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Yıldız Hamidiye Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

II. Abdülhamit tarafından Cuma selamlıklarında kullanılmak için inşa ettirilen Yıldız Hamidiye Camii, İstanbul’daki tarihi camiler arasında ahşap ve kalem işi süslemelerin en güzel örneklerinin görülebileceği bir yapıdır. 1885 yılında ibadete açılan yapının mimarı olarak Sarkis Balyan ve Nikolaki Kalfa‘nın isimleri geçmekte.

Caminin avlusunda, 21 Temmuz 1905 tarihinde Ermeni komitacılar Cuma namazı çıkışında II. Abdülhamit’e karşı bombalı bir suikast düzenlemiş. Meydana gelen patlama sonrasında alanda bulunan 26 kişi hayatını kaybederken, 58 kişi yaralanmış. II. Abdülhamit’in cami çıkışında Şeyhülislam ile normalden daha fazla sohbet etmesi, kendisini saldırıdan kurtarmış.

Beşiktaş ilçesinde, Yıldız Müzesi girişinde bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Yıldız Hamidiye Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

16-Arap Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Arap Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Sivri külahlı yüksek kare biçimli minaresi ve iç ahşap süslemeleriyle ziyaretçilerini kendine hayran bırakan Arap Camii kiliseden çevrilme bir yapı. İstanbul’un fethinden sonra, fethedilen şehirlerde bulunan büyük kiliselerin camiye çevrilmesi usulüne uygun olarak bu yapıda 1475 yılında camiye çevrilmiş.

Yapının Arap Camii olarak bilinmesinin ilginç bir hikayesi bulunmakta. İspanya’daki Benî Ahmer-Benî Nasr İslâm Devleti’nin 1492 yılında yıkılmasından sonra İstanbul’a getirilen Müslüman Araplar bu cami çevresine yerleştirilmiş. Bunun sonucu olarak da bu yapı zamanla Arap Camii olarak anılmış. Esasında İstanbul’un fethinden önce caminin Müslüman Araplar tarafından yaptırıldığı efsanesi de buradan doğmuş.

Yapının Osmanlı mimarisinde rastlanmayan bir şekilde minareye dönüştürülen kare biçimli çan kulesinin Şam’daki Emeviye Caminin minaresine benzemesi de bu efsanenin yayılmasında önemli bir etken olmuş.

Karaköy’de bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa ulaşmak için Arap Camii yazıma bakabilirsiniz.

17-Yuşa Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Yuşa Camii (İstanbul’daki Tarihi Camiler)

Yuşa Camii, İstanbul’un boğaza yakın en yüksek tepesinde, muhteşem bir boğaz manzarasına sahip Yuşa Tepesi‘nde bulunmakta. Yapıyı en çok ziyaret edilen yerlerden biri yapan Beşiktaş’ta türbesi bulunan, Kanuni Sultan Süleyman’ın süt kardeşi Yahya Efendi‘nin keşfettiği belirtilen Hz. Yuşa Türbesi’nin burada bulunmasıdır.

Yuşa Tepesi’nde cami ilk olarak Sultan III. Osman‘ın sadrazamlığını yapan Yirmisekiz Çelebizade Sadrazam Mehmed Said Paşa tarafından 1755 tarihinde yaptırılmış. Geçirdiği bir yangın sonucunda hasar alan cami Sultan Abdülaziz döneminde 1863-1864 yıllarında aslına uygun olarak yenilenmiş.

Beykoz ilçesinde, Anadolu kavağı yolu üzerinde bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa Yuşa Camii yazımdan ulaşabilirsiniz.

18-Yahya Efendi Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Yahya Efendi Camii (İstanbul’un Tarihi Camileri)

Yahya Efendi Camisi, boğaz manzarasına hakimiyeti ile İstanbul’daki tarihi camiler arasında müstesna bir yere sahip. Cami aslında Yahya Efendi Türbesini, selamlığı, Güzelce Ali Paşa Türbesini barındıran tekkenin yapısı içinde kalan bir bölüm. Osmanlı döneminde yaşamış alim bir zat olan Yahya Efendi, Kanuni Sultan Süleyman’ın süt kardeşi olmasıyla da ünlüdür.

İstanbul’un önemli medreselerinde dersler veren Yahya Efendi, emekli edilmesinden sonra kendi imkanlarıyla Beşiktaş’ta geniş bir arazi satın almış ve hayatının geri kalan kısmını burada kurduğu dergahta geçirmiş. Yahya Efendi Külliyesi bugünkü görünümünü büyük oranda 1873 yılında Sultan Abdülaziz’in annesi Pertevniyal Valide Sultan tarafından yaptırılan onarım sonrası almış.

Beşiktaş ilçesinde, Yıldız Parkı girişinde bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafı Yahya Efendi Camii yazımda bulabilirsiniz.

19-Aziz Mahmud Hüdayi Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Aziz Mahmud Hüdayi Camii (İstanbul’un Tarihi Camileri)

Aziz Mahmud Hüdayi, yaşadığı dönemde halktan sultanlara kadar uzanan geniş bir tesir halkası meydana getirmiş alim bir zat. Üsküdar’da bugün türbesinin ve külliyesinin bulunduğu yeri satın alarak buraya bir tekke yapmış.

1850 yılında Üsküdar Çarşısı’nda çıkan ve külliyenin bulunduğu alana doğru yayılan yangın sonucunda külliyenin büyük bir bölümü zarar görmüş. Bunun üzerine Sultan Abdülmecid tarafından külliye ve Aziz Mahmud Hüdayi Camii yeni baştan inşa edilmiştir.

Caminin ikinci inşası, yapıların ilk hali hesaba katılmadan, Aziz Mahmud Hüdayi’nin yaşadığı döneme tamamen zıt bir şekilde 19. yüzyılın başlarında Fransa’da ortaya çıkan ampir üslubuna göre yapılmış.

Üsküdar’da bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafa ulaşmak için Aziz Mahmud Hüdayi Camii yazıma bakabilirsiniz.

20-Yeraltı Camii

İstanbul'daki Tarihi Camiler Hakkında Bilgi

Yeraltı Camii (İstanbul’un Tarihi Camileri)

Yeraltı Camii, İstanbul’daki tarihi camiler arasında örneği olmayan bir yapı. Aslında yerin altında olmayan bu cami zeminle aynı doğrultudadır ancak üstünde büyük bir yapı bulunması nedeniyle yerin altında görünümü vermekte.

Caminin bulunduğu yer Bizans döneminde Haliç’e çekilen zincirin bir ucunun bağlandığı mahzen olarak kullanılmış. Yapı, Osmanlı döneminde keşfedilen sahabe kabirleri nedeniyle I.Mahmud’un sadrazamı Bahir Mustafa Paşa tarafından 1753-1756 yılları arasında camiye dönüştürülmüş.

Karaköy’de bulunan yapıyla ilgili daha fazla bilgi ve fotoğrafı Yeraltı Camii yazımda bulabilirsiniz.

Kaynakça:

istanbulkulturturizm.gov.trfatih.gov.trislamansiklopedisi.org.tr