İstanbul Eminönü Yeni Camii Tarihi, Özellikleri Hakkında Bilgi

İstanbul’daki tarihi camiler arasında Eminönü Yeni Camii boğaz kıyısındaki sultan camilerinin en görkemlisi ve İstanbul siluetinin temel simgelerinden biri. Osmanlı sultan aileleri tarafından yaptırılan büyük ve görkemli camilerin son örneği olan yapı, ayrıca en uzun sürede yapımı tamamlanan cami olma özelliğine sahip.

1. Eminönü Yeni Camii Tarihi

Eminönü Yeni Camii

Yeni Camii Şadırvan Avlusu

Eminönü’nün simgesi olan caminin ismi “Yeni” olsa da yaklaşık 500 yıllık bir Osmanlı camisi. Valide Sultan Camii olarak da bilinen caminin yapımı 66 yılda tamamlanmış ve yapımı süresinde 8 padişah değişikliği olmuş.

Yeni Camii’nin tarihi aslında 16. ve 17. yüzyıllarda Osmanlı Devleti yönetiminde padişah annesi valide sultanların nasıl etkili olduklarını göstermekte. Valide Sultan unvanı ile devlet işlerinde etkili olan III. Mehmet’in annesi Safiye Sultan hayrat ve hasenatla şerefini yükseltmek için görkemli bir cami yaptırmak istemiş, ancak 1597 yılında başlanan caminin yapımı III. Mehmet’in vefatıyla durmuş.

Sonrasında gelen Padişahlar tarafından yapının inşası devam ettirilmeyince caminin yapımı uzun bir süre yarım kalmış. 1660 yılında meydana gelen büyük yangın sonrasında IV. Mehmet’in annesi Hatice Turhan Sultan harabeye dönen alanları gezerken yarım kalan cami inşasını görmüş. Kendisi de bir cami yaptırmak isteyen Hatice Turhan Sultan bu yapının tamamlanmasını istemiş, yapımına devam edilen cami 1663 yılında ibadete açılmış.

2. Eminönü Yeni Camii Özellikleri

Eminönü Yeni Camii Tarihi

Eminönü Yeni Camii Hünkar Kasrı

Yeni Camii’nin en önemli özelliklerinden biri 17. yüzyılda camilerde yapılan hünkar kasırlarının en görkemlisine sahip olması. Valide Sultan ve Padişah’ın cami içindeki hünkar mahfiline geçişini sağlayan yapı 3 katlı olarak düzenlenmiş.

Boğaz tarafı ile bankaların olduğu caddeyi birbirine bağlayan hünkar kasrının altındaki kemerli geçişin başka bir örneği bulunmaması bu yapıyı ayrıca özel kılıyor. Uzun ve rampalı bir girişi bulunan hünkar kasrında günümüzde Türk İslam Sanatları ve Atölyesi bünyesinde sergiler düzenleniyor.

Caminin bir diğer özelliği de yapının dikine inşa edilmesi. Bu nedenle caminin ana kubbesi diğer örneklerine göre daha sivridir. Yeni Camii’nin planı Mimar Sinan’ın Şehzade Camii‘nde kullandığı planın daha ayrıntılı bir şeklidir.

Ortasında şadırvan bulunan caminin iç avlusu etrafı 20 sütun üzerine oturtulan 24 kubbe ile çevrili revakla çevrili. Caminin emsallerine göre olması gereken dış avlusu ise zamanla ortadan kalkmış.

3. Eminönü Yeni Camii İçi

Eminönü Yeni Cami

Yeni Cami İçi

Üç farklı kapıdan girilebilen Yeni Camii’nin içi renkli camları ve güzel çini süslemeleri ile çok zarif bir şekilde yapılmış. Yaklaşık 16 metre çapındaki ana kubbe 4 fil ayağı üzerine oturtulmuş.

Cami zemininden yan duvarlarında bulunan ikinci sıra pencerelerin üstüne kadar duvar yüzeylerinde çini süslemeler bulunuyor. 17. yüzyılda yapılan bu çinilerin daha önceki camilerde görülen örneklerine göre daha az az başarılı olması bu dönemde çini işçiliğinin zayıfladığının bir göstergesi.

Caminin sağ arka tarafında müezzin mahfili bulunurken, sol üst tarafta valide sultan ve padişahın namaz kılması için ayrılan hünkar mahfili bulunuyor.

4. Eminönü Yeni Camii Nerede ve Nasıl Gidilir?

Eminönü Yeni Camii

Yeni Camii Müezzin Mahfili

Yeni Camii, İstanbul’un en kalabalık yerlerinden biri olan Fatih ilçesi Eminönü Meydanı‘nda bulunuyor. Meydan her gün yerli yabancı çok sayıda turisti ağırladığı gibi güvercinlere de ev sahipliği yapıyor. Camiye yakın bir konumda bulunan Rüstem Paşa Camisi çinileri ile ayrıca görülmesi gereken bir diğer tarihi cami.

Caminin önünde bulunan meydanda Kapalıçarşı’dan sonra İstanbul’un ikinci büyük kapalı çarşısı olan Mısır Çarşısı bulunuyor. Mısır Çarşısı’nın yanında bulunan caminin inşasının bitmesini sağlayan Hatice Turhan Sultan’ın Türbesi ise 5 Osmanlı Padişahının kabrinin bulunduğu en büyük sultan türbelerinden biri.

Cami şu an restorasyonda olduğu için olması nedeniyle ziyaretler sınırlı bir şekilde yapılabilmekte. Ziyaret sırasında camide ibadette yapıldığından ziyaretçilerin belli kurallara uyması gerekiyor.

Camiye toplu taşıma araçlarını kullanarak gidebilmeniz için Eminönü Meydanı ulaşmanız yeterlidir. Eminönü Meydanı, Boğaz kenarında bulunan vapur iskeleleri, otobüs, tramvay ve Marmaray durakları ile İstanbul’un merkezi konumunda bulunan yerlerden biri. Yeni Camii’ye toplu taşıma ile ulaşmanın en kolay yollarından birisi Bağcılar-Kabataş tramvay hattını kullanmak. Tramvay hattında Eminönü durağında indiğinizde kendinizi yapının önünde buluyorsunuz.

Meydanın bulunduğu alana ulaşmanın en güzel yolu ise vapura binmek. Anadolu tarafından ulaşmak için Üsküdar veya Kadıköy‘den Eminönü’ne kalkan vapurlara binebilirsiniz. Bunun yanı sıra Marmaray ile ulaşmak için Sirkeci durağında inmeniz yeterli.

Yeni Camii’ye aşağıda yer alan harita üzerindeki konumu tıklayarak da nasıl ulaşabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Kaynakça:

fatih.gov.tr/yeni-camii

islamansiklopedisi.org.tr/yenicami-kulliyesi