Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi (Özellikleri, Tarihi, Nerede, Nasıl Gidilir)

Şemsi Paşa Camii ya da halk arasında bilinen adıyla Kuşkonmaz Camii, Mimar Sinan tarafından Üsküdar sahiline yapılan küçük bir camidir. Cami ile birlikte türbe ve medreseden oluşan külliyede yapıların birbirleriyle oranı, kendisini deniz tarafından izleyenlere zarafet timsali bir yapı olarak gösterir.

Boğazın kıyı ile buluştuğu yerde, insanların önünde balık tuttuğu, kütüphanesinde kitaplar okuduğu ve camisinde namaz kıldığı bu güzel eser, İstanbul’daki tarihi camiler arasında mutlaka görülmesi gereken bir yer.

1-Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii(Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Avlu Girişi

Külliye, Sultan II. Selim ve III. Murad’a vezirlik yapmış olan Şemsi Ahmet Paşa tarafından 1580 yılında Mimar Sinan’a yaptırılmış. Mimar Sinan’ın ustalık döneminde inşa edilen yapının tam olarak kayıtlarda yer alan adı Şemsi Ahmet Paşa Camii’dir.

Koca Sinan İstanbul’da Şehzade Camii, Süleymaniye Camii gibi büyük, muhteşem eserler yaptığı gibi, küçük, zarif camiler de inşa etmiş. Bir camide uyguladığı planı başka bir camide uygulamayan Mimar Sinan Şemsi Paşa Camii’nide de farklı bir planda yapmış.

Yapının en dikkat çekici yanlarından biri minaresine veya kubbesine kuşların konmaması. Bu nedenledir ki cami halk arasında Kuşkonmaz Camii olarak bilinir. Bunun nedeni ise yapının boğazın hemen kıyısında, kuzey ve batı rüzgarlarının buluştuğu bir noktada bulunması ve bunun sonucu olarak rüzgara son derece açık olmasıdır. Yapının bulunduğu noktanın nasıl rüzgar aldığını, avlusunda bulunan bayrağın sürekli dalgalanışından anlayabilirsiniz.

Külliye yapısında içinde bulunan medrese günümüzde İlçe Halk Kütüphanesi olarak kullanılıyor. Türbe kısmında ise camiyi yaptıran Şemsi Ahmet Paşa‘nın kabri bulunmakta. Caminin tamamlandığını göremeden vefat eden Şemsi Ahmet Paşa camiye bitişik yapılan türbeye defnedilmiş.

2-Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Özellikleri

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) ve Türbe Girişi

Külliye özellikle denizden geçenler için bir zarafet timsali bir yapı olarak göze çarpar. Yapının boğaz kenarındaki avlu duvarının yüksekliğinin az olması, denizden bakanların rahatlıkla içini görebilmesine imkan sağlar. Türbe, cami ve minarenin mükemmel oranlar ile uyumu, caminin girişindeki revak ile medrese önündeki revağın birbirleriyle ahenk içinde kesişir görünmesi, dışarıdan görenler için hayranlık oluşturur.

Külliye içine deniz tarafından bakıldığında, yapının içinin güzel bir görünüme sahip olması iki şekilde sağlanmış. İlk olarak bir eserinde uyguladığı planı başka bir eserinde uygulamayan Mimar Sinan klasik dik açılı avlu yerine, geniş açılı bir avlu yapmış. İkinci olarak ise cami ile medrese revakları uyum içinde yerleştirilmiş.

Caminin avlusundaki “L” şeklinde yapılan medresenin ön tarafı 18 sütunun taşıdığı düz çatılı bir revak ile örtülü. Caminin iki tarafı da yine medresenin önündeki revak ile uyumlu düz çatılı bir revakla çevrili.

3-Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Mimarisi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Avlusu

Kare olan caminin içi yaklaşık 9 metre çapında bir kubbe ile örtülü. Caminin batı köşesinde tek şerefeli zarif bir minare bulunuyor.

Küçük ölçekli hazırlanan Kuşkonmaz Camii iç mekanı, sonradan eklenen kadınlar bölümü ve görevli odası ile daha da küçülmüş. Caminin içinde çini süslemeler bulunmazken, kubbe içinde güzel kalem işi süslemeler yer alır. Bunun yanı sıra kubbe kasnağında ve üst sıra pencerelerde vitray cam süslemeler bulunur.

Caminin türbe tarafındaki duvarında, kemer içinde demir şebekeli bir ziyaret penceresi bulunuyor. Buradan türbe kapalı olduğu zamanlarda camiyi yaptıran Şemsi Ahmet Paşa’nın kabri görülebilmekte. Türbe tarafındaki duvarda asılı çerçeve içinde bulunan Kabe örtüsü dikkatli ziyaretçilerin ilgisini çeken unsurlardan.

4-Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Tarihçesi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) İçi

Kuşkonmaz Camii zaman içinde çok fazla tahribata uğramıştır. Camii 1894 yılında meydana gelen depremde oldukça zarar görmüş, sonrasında tamir edilmiş. Ancak bundan sonra külliye tamamen bakımsız kalmış. Balkan Savaşları sonrasında 1914 yılında medresede göçmenler barındırılmış, sonraki yıllarda hayvan barınağı olarak kullanılmış.

Cumhuriyet döneminde Mustafa Kemal Atatürk tarafından külliyenin restorasyonu emredilmişse de Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce ilk tamiratına ancak 1940 senesinde başlanmış, günümüze kadar sürekli onarımlar görmüş. Cami son olarak 3 yıllık bir restorasyon sonrasında 2010 yılında tekrar ibadete açıldı.

Kuşkonmaz Camii en son Üsküdar Meydanı’nın genişletilmesi çalışmaları sırasında denize çakılan kazıklar nedeniyle duvarlarının çatlaması ile gündem oldu. Caminin duvarlarının çatlaması sonrasında alınan tepkiler üzerine, yapının önünde kazık çakma işlemine devam edilmedi.

5-Şemsi Ahmed Paşa Türbesi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında Bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Türbe Penceresi

Külliye inşa edilirken vefat eden Şemsi Ahmet Paşa, caminin deniz tarafına bakan cephesine bitişik yapılan türbe içine defnedilmiş. Klasik Osmanlı mimarisinde türbeler kıble duvarının önünde ayrı bir yapı olarak yapılırken, Şemsi Ahmet Paşa türbesi camiye bitişik bir şekilde yapılmasıyla oldukça farklılık göstermekte.

Türbenin camiye bitişik duvarında geniş kemerli bir açıklık içinde demir şebekeli bir pencere var. Bu uygulamanın bir benzeri Beşiktaş’da bulunan Yahya Efendi Türbesinde bulunuyor. Şemsi Ahmet Paşa Türbesi, Pazartesi günleri hariç, 08:30 ile 17:00 saatleri arasında ziyarete açık.

6-Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Nerede ve Nasıl Gidilir?

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Hakkında bilgi

Şemsi Paşa Camii (Kuşkonmaz Camii) Boğaz Tarafı Girişi

Kuşkonmaz Camii, Üsküdar Meydanı’nda sahil kıyısında bulunuyor.  Mihrimah Sultan Camii ve Yeni Valide Camii aynı meydan çevresinde bulunan diğer tarihi camilerdendir. Ayrıca camiye yakın bir konumda bulunan Aziz Mahmud Hüdayi Türbesi ve Camii, manevi yerler arasında ziyaret edilmesi gereken bir yer.

Cami sabah namazı ile ibadete açılmakta, yatsı namazından sonra kapatılmaktadır. Külliye içinde bulunan Şemsi Paşa İlçe Halk Kütüphanesi resmi tatil günleri hariç olmak üzere her gün 08:00 – 22:30 arasında açık.

Cami Üsküdar Meydanı‘nda bulunduğundan toplu taşıma araçlarıyla ulaşımı oldukça kolaydır. Avrupa yakasından ulaşmak için Eminönü veya Beşiktaş’tan kalkan vapurları tercih edebilirsiniz. Marmaray ile ulaşmak isterseniz Üsküdar durağında inmeniz yeterli. Metrobüs kullanarak ise Altunizade durağında indikten sonra metroya binerek Üsküdar Meydanı’na ulaşabilirsiniz.

Anadolu yakasından ulaşmak için Üsküdar-Çekmeköy metro hattını kullanabileceğiniz gibi, Üsküdar Meydanı’na giden otobüsleri de kullanabilirsiniz.

Üsküdar’da bulunan Kuşkonmaz Camii’ne aşağıda yer alan haritada işaretli konumu kullanarak da nasıl ulaşabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Kaynakça:

istanbulkulturturizm.gov.tr/semsi-pasa-kulliyesi

istanbul.gov.tr