Alman Çeşmesi Hakkında Bilgi (Nerede, Tarihi, Mimari Özellikleri)

Osmanlı’da 17. yüzyıldan sonra ortaya çıkan meydan çeşmeleri arasında farklı bir mimari yapıya sahip olan Alman Çeşmesi, aslında bir dönemin politik yakınlaşmasının hediyesi.  Alman İmparatoru II. Wilhelm’in 1898 yılında II. Abdülhamid’i ikinci ziyaretinin anısına yapılan çeşme, o dönem Osmanlı ile yapılan anlaşmaların bir armağanı olarak yapılmış.

Bizans ve Osmanlı döneminden kalma birçok tarihi eserin bulunduğu Sultanahmet Meydanı’na ayrı bir hava katan Alman Çeşmesi, İstanbul hatırası fotoğraf çektirmek isteyenler için de kartpostallık bir yapı konumunda.

Alman Çeşmesi Hakkında Bilgi

Alman Çeşmesi Nerede

Alman Çeşmesi Kuzey Cephe Görünüm

Bizans döneminde hipodrom olan eski Atmeydanı’na yapılan Alman Çeşmesi’nin bütün yapım masrafları Alman İmparatoru tarafından karşılanmış. Çeşmenin parçalarının Almanya’da hazırlandığı ve daha sonra İstanbul’a getirilerek burada birleştirildiği belirtilmekte. Mimarı Alman Max Spitta olan çeşmenin açılışı 27 Ocak 1901 tarihinde yapılmış.

Çeşmenin Osmanlıca ve Almanca iki ayrı kitabesi bulunmakta. Kubbeyi taşıyan kemerlerin iç tarafında sekiz beyitlik Osmanlıca kitabe yer alırken, çeşme içindeki su haznesinin ortasındaki tunç levha üzerinde kabartma harflerle yazılmış Almanca kitabe bulunur. Almanca kitabede çeşmenin, Kaiser II. Wilhelm’in 1898 yılı sonbaharında Osmanlılar’ın hükümdarı II. Abdülhamid’i ziyaretinin bir “şükran hatırası” olarak yaptırıldığı yazılı.

Alman İmparatoru tabii bu çeşmeyi karşılıksız yaptırmamış. Çeşme, o dönem yapılan ticari anlaşmaların karşılığında bir teşekkür göstergesi olarak Sultan’a hediye edilmiş. II. Wilhelm çeşmenin yapılmasına vesile olan ikinci ziyaretinde İstanbul ile Bağdat arasında yapılması planlanan 4 bin kilometrelik demiryolu inşaatının, Alman firmaları tarafından yapılması konusunda Sultan II. Abdülhamid ile anlaşmaya varırken, bundan önceki ilk ziyaretinde de Osmanlı ordusuna Alman tüfeklerinin satılması konusunda bir anlaşma yapmış.

Alman Çeşmesi Mimari Özellikleri

Alman Çeşmesi Nerede

Alman Çeşmesi Kubbe İçi

Değerli malzemeler ile kaliteli, zengin bir biçimde yapılan çeşmede Almanların kendi mimarilerini yansıtan heykeller, figüratif motifler bulunmazken, Osmanlı mimarisini de yansıtan herhangi bir unsur bulunmuyor.

Alman mimarın bu eserle kendi mimari tarzlarını yansıtan, ancak Osmanlı’ya da hitap eden bir eser ortaya koymaya çalıştığı anlaşılmakta. Bunun bir sonucu olarak Alman Neo-Rönesans eserleriyle, Osmanlı Şadırvanları arasında kalmış bir yapı ortaya çıkmış.

Kubbenin iç yüzeyinin ortasında oldukça güzel süslemeli bir on altıgen bir yıldız ve bu yıldızın etrafında sekiz adet daire şeklinde süslemeler bulunuyor. Bunlardan dördünde yeşil zemin üstüne Sultan II. Abdülhamit’in tuğrası bulunurken, diğer dördünde mavi zemin üstüne II. Wilhelm’in imparatorluk arması bulunmakta.

Çeşmenin Dikilitaş’a bakan ve merdivenle içine çıkılabilen tarafında bir demir şebekeli kapı bulunuyor. Bu kısmın ortasında mermer su haznesi ve üzerinde tunç levha kabartmalı Almanca kitabe var.

Alman Çeşmesi Nerede ve Nasıl Gidilir?

Alman Çeşmesi Nerede

Alman Çeşmesi Doğu Cephesi Görünüm

Yapı, Tarihi Yarımada’nın bulunduğu Fatih ilçesinde Sultanahmet Meydanı’nın en gözde yerinde Sultan I. Ahmet Türbesi’nin karşısında bulunmakta.

Yapının bulunduğu yer ve civarı Bizans ve Osmanlı döneminden kalma birçok tarihi eser ile dolu. Topkapı Sarayı, Ayasofya Müzesi, Sultanahmet Camii, III. Ahmet Çeşmesi, antik Mısır Dikilitaş’ı ve Bizanslılar döneminde su deposu olarak kullanılan Yerebatan Sarnıcı yapıya yakın görülmesi gereken diğer tarihi yerlerden.

Çeşmenin bulunduğu yere toplu taşıma araçlarıyla ulaşmanın en kolay yolu Bağcılar-Kabataş Tramvay hattını kullanmak. Bu tramvay hattına binerek Sultanahmet durağında indiğinizde 5 dakikalık bir yürüyüş ile çeşmenin bulunduğu yere ulaşabilirsiniz. Anadolu yakasından ulaşmak için Üsküdar veya Kadıköy’den Eminönü’ne kalkan vapurlara binip ardından tramvaya aktarma yapabilirsiniz. Ya da bunun yerine Marmaray ile Sirkeci durağına geldikten sonra yine tramvaya aktarma yaparak ulaşabilirsiniz.

Alman Çeşmesi’ne aşağıda yer alan haritada işaretli konumu kullanarak da nasıl ulaşabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Kaynakça:

islamansiklopedisi.org.tr